Bạn đã hiểu đúng về nhịp tim bình thường và những kiến thức liên quan chưa? Duy trì nhịp tim ở người bình thường là bao nhiêu là tốt nhất? Cần lưu ý những yếu tố gì khi đo nhịp tim ở các độ tuổi khác nhau của con người? Bạn đọc hãy cùng bác sĩ Lê Đức Việt - Khoa nội tim mạch BV Xanh Pôn tìm hiểu về những kiến thức này nhé. 

Tìm hiểu về nhịp tim ở con người 

Nhịp tim là số lần tim co bóp trong một phút, được đo bằng đơn vị nhịp/ phút hoặc bpm. Đối với người bình thường, nhịp tim sẽ bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như: đang vận động hay nghỉ ngơi, độ tuổi, tình trạng sức khoẻ, …

Nhịp tim ổn định là một trong 5 chỉ số quan trọng giúp bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe con người, cùng với huyết áp, nồng độ oxy trong máu, nhiệt độ và nhịp thở.

Nhịp tim khác với chu kỳ tim. Chu kỳ tim là các hoạt động của tim tính từ đầu của một nhịp tim đến đầu của một nhịp tiếp theo. Một chu kỳ tim gồm 3 giai đoạn: giai đoạn máu đổ đầy thất, giai đoạn co (tâm thu) và giai đoạn giãn (tâm trương). Khi nhịp tim thay đổi, thời gian co và giãn của tim cũng thay đổi theo. Nhất là khi nhịp tim nhanh, tim co bóp nhanh hơn dẫn đến thời gian giãn của tim sẽ ngắn hơn và ngược lại khi nhịp tim chậm.

Nhịp tim ở người bình thường là bao nhiêu? 

Nhịp tim ở người bình thường là bao nhiêu? 

Để đo được nhịp tim, bạn có thể đo thủ công bằng cách bắt mạch hoặc dùng các thiết bị thông minh như đồng hồ đeo tay, máu đo huyết áp, đo SpO2. Khi đo thủ công, tư thế đo tốt nhất là ngồi hoặc nằm. Sau đó bạn đặt 2 đầu ngón tay trỏ và ngón giữa tại vị trí mạch quay ở trên cổ tay nơi mà mạch nảy rõ nhất (mạnh nhất). Chúng ta sẽ đếm số nhịp mạch nẩy lên trong 1 phút, đó chính là nhịp tim.

Nhịp tim bao nhiêu là bình thường?

Tùy theo độ tuổi, mức độ vận động hoặc các yếu tố khác, nhịp tim bình thường sẽ có sự thay đổi. Cụ thể như sau:

Nhịp tim bình thường khi nghỉ ngơi

Ở người lớn, nhịp tim bình thường khi nghỉ ngơi rơi vào khoảng 60-100 nhịp trên một phút. Tuy nhiên theo nhiều chuyên gia Tim mạch, nhịp tim lý tưởng ở người trưởng thành khỏe mạnh là từ 60 - 80 nhịp/phút.

Riêng trẻ em thì nhịp tim bình thường có thể cao và dao động nhiều hơn, đặc biệt là đối với các bé hiếu động. Trường hợp trẻ vận động nhanh thì nhịp tim có thể lên đến 200 lần trên một phút vẫn được coi là bình thường. Để biết chính xác nhịp tim bình thường theo độ tuổi là bao nhiêu? Nhịp tim bình thường ở người già, nhịp tim bình thường ở trẻ? Các bạn cùng tham khảo bảng dưới đây.

Lứa tuổi  Nhịp tim bình thường  trên một phút 
Sơ sinh 100 - 160
Dưới 5 tháng 90 - 105
Từ 6 đến 12 tháng 80 - 140
Từ 1 đến 3 tuổi 80 - 130
Từ 4 đến 5 tuổi 80 - 120
Từ 6 đến 10 tuổi 70 - 110
Từ 11 đến 14 tuổi 60 - 105
Từ 15 đến 20 tuổi 60 -100
Trên 20 tuổi 50 - 80

Nhịp tim bình thường khi vận động 

Khi vận động, tim sẽ co bóp nhanh hơn để cung cấp đủ oxy và dinh dưỡng cho cơ thể. Lúc này, nhịp tim nhanh hơn. Vậy đối với người vận động thể thao thì nhịp tim bao nhiêu là ổn định, là bình thường?

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ AHA, nhịp tim tối đa của người bình thường trong khi tập thể dục nên trong khoảng bằng hiệu số của 220 nhịp/phút trừ đi độ tuổi của người đó. Khi vận động thì mỗi cơ thể đều cho phản ứng khác nhau, vậy nên nhịp tim cũng dao động nhưng sẽ trong mức nhịp tim tiêu chuẩn cho phép.

Sau đây là bảng nhịp tim bình thường khi vận động ứng với từng độ tuổi. Nhịp tim được xem là bình thường nếu nó nằm trong những khoảng phạm vi dưới đây đối với cường độ luyện tập 50 – 80% và 100%.

Độ tuổi Nhịp tim mục tiêu khi cường độ 50 - 80% (nhịp/phút) Nhịp tim mục tiêu khi cường độ 100% (nhịp/phút)
Tuổi 20 100 - 170 200
Tuổi 30 95 - 162 190
Tuổi 35 93 - 157 185
Tuổi 40 90 - 153 180
Tuổi 45 88 - 149 175
Tuổi 50 85 - 145 170
Tuổi 55 83 - 140 165
Tuổi 60 80 - 136 160
Tuổi 65 78 - 132 155
Tuổi 70 75 - 128 150

Vận động giúp tăng nhịp tim tạm thời tuy nhiên tổng thể mục tiêu lâu dài thì sẽ làm chậm nhịp tim. Điều này rất có lợi cho sức khỏe. Khi đó, tim không cần co bóp nhiều nhưng vẫn cung cấp đủ oxy và dinh dưỡng cho các bộ phận khác. Các bài tập cardio được khuyến khích tập để giảm nhịp tim mục tiêu và tăng cường sức khỏe.

Bác sĩ giải đáp: Nhịp tim bình thường là bao nhiêu?

Nhịp tim như thế nào là bất thường? 

Nhịp tim không bình thường xuất hiện khi tần số nhịp tim quá nhanh hoặc quá chậm. Nếu nhịp tim trên 100 nhịp trên một phút được coi là nhịp tim nhanh. Còn nhịp tim dưới 50 nhịp trên một phút được coi là nhịp tim chậm. Nhịp tim không bình thường sẽ dẫn đến bệnh rối loạn nhịp tim. Bệnh này xảy ra ở nam giới phổ biến hơn ở nữ giới. Nhịp tim bất thường được phát hiện qua xung động điện ở tim, được chia thành các dạng sau:

  • Tần số: nhịp tim quá nhanh hoặc quá chậm.

  • Tần suất xảy ra: có thường xuyên hay không.

  • Rối loạn vị trí: loạn nhịp từ trong tâm thất hoặc tâm nhĩ.

  • Hoạt động của tim không ổn định:  nhanh chậm bất thường, lúc đập quá sớm...

nhip-tim-bat-thuong-dan-den-roi-loan-nhip-tim.jpg

Nhịp tim bất thường dẫn đến rối loạn nhịp tim

Xem thêm: 

Các nguyên nhân khiến nhịp tim nhanh/chậm bất thường

Nhịp tim nhanh hay chậm hơn so với bình thường do bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố, nguyên nhân chính sau:

  • Thể trạng cơ thể: người có thân hình to lớn, mập mạp, thừa cân sẽ có nhịp tim nhanh hơn người bình thường.

  • Hoạt động thể thao: khi cơ thể tập luyện, vận động thì nhịp tim sẽ tăng lên. Nhịp tim sẽ trở lại bình thường khi bạn nghỉ ngơi, dưỡng sức.

  • Cảm xúc: khi cơ thể trong trạng thái hồi hộp, căng thẳng, lo lắng hoặc vui mừng, bất ngờ một cách đột ngột, nhịp tim sẽ tăng nhanh chóng.

  • Bệnh lý: nhịp tim rối loạn do ảnh hưởng của các bệnh như tăng huyết áp, bệnh tim mạch (hẹp hở van tim, suy tim, bệnh mạch vành), tiểu đường, các bệnh liên quan đến tuyến giáp (cường giáp), rối loạn điện giải, rối loạn thần kinh thực vật - rối loạn thần kinh tim...

  • Sử dụng thuốc: các loại thuốc như thuốc chẹn beta, thuốc điều trị tuyến giáp,.. có thể ảnh hưởng đến nhịp tim của bạn.

  • Sử dụng chất kích thích: khi sử dụng quá nhiều các thức uống như trà, cà phê sẽ thay đổi nhịp tim của bạn.

  • Thay đổi hormone: Phụ nữ tiền mãn kinh hoặc nam giới thời kỳ mãn dục thường có nguy cơ bị rối loạn nhịp tim nhanh cao hơn.

Các yếu tố ảnh hưởng đến nhịp tim 

Các yếu tố ảnh hưởng đến nhịp tim 

Lời khuyên bác sĩ để duy trì nhịp tim ổn định 

Hiệu quả và năng suất làm việc của mọi hoạt động trên cơ thể đều cần đến sự hỗ trợ từ hệ tim mạch. Do đó, việc duy trì một trái tim khỏe mạnh sẽ mang lại nhiều hệ quả tích cực sức khỏe nói chung cũng như từng hoạt động của các mỗi hệ thống cơ quan bên trong cơ thể. Để duy trì trái tim khỏe mạnh với nhịp tim bình thường, hãy thực hiện tốt những điều sau:

  • Tránh tình trạng béo phì để bảo vệ tim mạch 

Béo phì luôn là kẻ thù số 1 gây nên những vấn đề tiêu cực cho hệ tim mạch, mỡ trong máu…. Quá trình cung cấp oxy và chất dinh dưỡng cho cơ thể sẽ khó khăn, buộc tim co bóp nhanh và mạnh nhằm tăng lưu lượng máu để đáp ứng kịp cho thân hình thừa cân. Điều này dẫn đến nhịp tim tăng cao và gây nên nguy hiểm cho tim, thậm chí là tăng nguy cơ đột quỵ. Chính vì vậy, duy trì cân nặng ở mức ổn định và cần điều chỉnh cân nặng của bản thân nếu thừa cân béo phì là một việc làm cần thiết nếu bạn muốn có một nhịp tim ổn định.

  • Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh 

Với một chế độ ăn uống hợp lý, bạn sẽ tạo được một lá chắn các nhân nguy hại cho cơ thể. Bạn nên tập trung bổ sung các dưỡng chất lành mạnh bằng những loại thực phẩm giàu vitamin, chất xơ, khoáng chất để giúp nhịp tim ổn định và khỏe mạnh. Một chế độ ăn hợp lý sẽ giúp bạn có nhịp tim bình thường

  • Duy trì trạng thái thư giãn, thả lỏng

Đối với cuộc sống hiện đại, áp lực cơm, áo, gạo, tiền cùng nhiều nỗi lo vô hình khác có thể được xem là điều khó tránh khỏi. Những căng thẳng, áp lực này có thể là nguồn cơn dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch và làm tăng nhịp tim. Tuy nhiên, nếu bạn có thể gạt đi những suy nghĩ tiêu cực xung quanh và thay vào đó là duy trì nguồn năng lượng tích cực bằng việc tạo nên những điều mới mẻ dành cho bản thân, giữ đầu óc thư giãn thì đây cũng chính là cách để bạn duy trì nhịp tim bình thường.

  • Tạo thói quen tập thể dục, thể thao phù hợp

Tùy theo tình trạng cơ thể mà bạn xây dựng chế độ tập luyện hoặc bộ môn thể thao phù hợp. Điều quan trọng nhất là sự kiên trì, duy trì đều đặn thói quen tập luyện để đảm bảo nhịp tim luôn ổn định trong mức bình thường. Bài viết trên đây của Ninh Tâm Vương đã tổng hợp các kiến thức cần biết về nhịp tim, chỉ số nhịp tim bình thường, các yếu tố ảnh hưởng đến nhịp tim và làm thế nào để duy trì một trái tim khỏe mạnh. Các thắc mắc của độc giả hãy để lại bên dưới để Ninh Tâm Vương giải đáp cho các bạn nhé.

Xem thêm:

Lời khuyên bác sĩ để duy trì nhịp tim ổn định 

Ninh Tâm Vương Giúp ổn định nhịp tim, giảm hồi hộp, trống ngực, bồn chồn, lo âu